Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası (DTSO), Dicle Üniversitesi, Diyarbakır Ticaret Borsası (DTB), Diyarbakır Organize Sanayi Bölgesi (OSB), Doğu ve Güneydoğu Sanayici ve İş İnsanları Dernekleri Federasyonu (DOGÜNSİFED) ve Ekonomi Gazetesi iş birliğiyle düzenlenen 9. Uluslararası Ekonomi, Siyaset ve Yönetim Sempozyumu (ISEPA’26), akademisyenleri, araştırmacıları ve iş dünyası temsilcilerini DTSO’da bir araya getirdi.
Ekonomi, dijital dönüşüm, küresel rekabet, hukuk ve bölgesel kalkınma konularının ele alındığı sempozyumda, iş dünyası temsilcileri Türkiye ve bölge ekonomisinin karşı karşıya olduğu sorunlar ile yeni dönemin sunduğu fırsatlara ilişkin değerlendirmeler yapıldı. Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Kaya, sempozyumda yaptığı konuşmada dijitalleşme, yapay zeka, küresel ekonomik gelişmeler, Türkiye’nin güvenlik politikaları ve bölgesel kalkınma sorunlarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Dijitalleşme ve yapay zekanın dünyada üretim süreçlerini, sektörleri ve iş yapma biçimlerini yeniden şekillendirdiğini belirten Kaya, küresel ölçekte güvenlik politikalarının ekonomik rekabetin önemli bir unsuru haline geldiğini ifade etti. Türkiye’nin güvenlik politikalarını ekonomik kalkınma ve dış ticaretle birlikte ele alması gerektiğini vurgulayan Kaya, devam eden çözüm sürecinin toplumsal barışın yanı sıra ekonomik gelişme açısından da büyük önem taşıdığını söyledi.
“Teşvik politikaları bölgesel eşitsizlikleri azaltmıyor”
Türkiye’de uygulanan teşvik politikalarının bölgeler arasındaki gelişmişlik farklarını azaltmakta yetersiz kaldığını aktaran Kaya, son 24 yıllık teşvik uygulamalarında birinci ve ikinci bölgelerin toplam yatırımlardan aldığı payın yüzde 61, beşinci ve altıncı bölgelerde yer alan 29 ilin payının ise yüzde 10 düzeyinde kaldığını ifade etti. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından hazırlanan Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması (SEGE) verilerine de değinen Kaya, bölgenin eğitim, yaşam kalitesi ve erişilebilirlik gibi temel göstergelerde yaşadığı sorunların kamu yatırımlarıyla giderilmesi gerektiğini vurguladı.
“Komşu ülkelerle ticaretimizi geliştirmeliyiz”
Türkiye’nin Irak pazarındaki payının gerilediğine dikkat çeken Kaya, 2015 yılında Irak’ın ithalatında ilk sırada bulunan Türkiye’nin 2025 yılında üçüncü sıraya düştüğünü belirtti. Kaya, komşu ülkelerle ekonomik ilişkilerin geliştirilmesinin Türkiye’nin bölgesel rekabet gücü açısından stratejik önem taşıdığını söyledi. Bölgeye yönelik yatırımların artırılması için yalnızca teşviklerin yeterli olmadığını ifade eden Kaya, kamu altyapısının güçlendirilmesi, yatırım ortamının iyileştirilmesi ve hukuk ile adalet mekanizmalarının ekonomik güveni desteklemesi gerektiğini dile getirdi. Kaya, dijital dönüşümün sunduğu fırsatlardan yararlanabilmek için Türkiye’nin ekonomik ve bölgesel kalkınma politikalarını yeniden değerlendirmesi gerektiğini ifade etti.
“Sanayide teknolojik dönüşüm desteklenmeli”
Diyarbakır Organize Sanayi Bölgesi Başkanı Mustafa Fidan, sempozyumda yaptığı konuşmada sanayide rekabet gücünün artırılması için teknolojik dönüşüm, enerji verimliliği ve nitelikli iş gücünün önemine dikkat çekti. Diyarbakır OSB’de faaliyet gösteren yüzlerce işletmede yaklaşık 23 bin kişiye istihdam sağlandığını belirten Fidan, hedeflerinin üretim kapasitesini artırırken çevreye duyarlı, teknolojiyi etkin kullanan ve uluslararası pazarlarda rekabet edebilen bir sanayi yapısı oluşturmak olduğunu ifade etti. Sanayicilerin uygun finansmana erişiminin kolaylaştırılması, enerji maliyetlerinin azaltılması ve KOBİ’lerin teknolojik dönüşümünün desteklenmesi gerektiğini vurgulayan Fidan, üniversite-sanayi iş birliğinin geliştirilmesi ve kamu kurumları ile finans kuruluşlarının bu süreçte daha fazla sorumluluk üstlenmesi çağrısında bulundu.
Sempozyum yapılan konuşmaların ardından “İş Dünyasının Dijital ve Hukuki Dönüşümü: Avrupa ve Türkiye” başlıklı oturumla devam ediyor. Ekonomi Gazetesi Genel Koordinatörü Vahap Munyar’ın moderatörlüğünde gerçekleştirilen oturumda, Dr. Hüseyin Doluca, Av. Zeynel Kara, Prof. Dr. Pelin Karatay Gögül ve Hakan Güldağ, dijitalleşmenin iş dünyasına etkilerini ve hukuki dönüşüm süreçlerini değerlendiriyor.